نظریه زایشی-تبدیلی و زبانشناسی رایانهای: تأثیر و تأثر
کلمات کلیدی:
نظریه زایشی-تبدیلی, زبانشناسی رایانهای, پردازش خودکارچکیده
پژوهش حاضر با هدف کشف ماهیت رابطه میان زبانشناسی رایانهای و نظریه زایشی-تبدیلی و نیز رصد ابعاد تأثیر و تأثر متقابل میان این دو انجام شده است. بدین منظور، به شرایط شکلگیری، مسیر پرفراز و نشیب و سهم هر یک در توسعه دیگری پرداخته شده است؛ امری که در دو سطح نظری و کاربردی مورد بررسی قرار گرفته است. سطح نظری به اصلاحات و تحولات شگفتانگیزی اشاره دارد که بر الگوهای نظریه زایشی-تبدیلی در پاسخ به الزامات پردازش خودکار در پرتو زبانشناسی رایانهای صورت گرفته است. در مقابل، سطح کاربردی به برنامهها و کاربردهای رایانهای اختصاص دارد که با تکیه بر الگوهای نظریه زایشی-تبدیلی طراحی و تولید میشوند. ما در این پژوهش به مجموعهای از نتایج دست یافتیم که مهمترین آنها عبارت است از اینکه: پویایی و توسعه سریعِ حاصل در هر دو حوزه زبانشناسی زایشی و زبانشناسی رایانهای، نتیجه رابطه تعاملی میان آنهاست؛ بدین معنا که نظریه ابزارهای خود را از زبانشناسی رایانهای میگیرد که خود نیز بر پایه الگوهای این نظریه در ایجاد کاربردهای گوناگون استوار است. این امر بر اهمیت همکاری میان زبانشناسان و متخصصان رایانه تأکید کرده و ضرورت استناد پردازش خودکار زبان به یک نظریه زبانشناختی مشخص، نظیر نظریه زایشی-تبدیلی که پیشگام کار در این حوزه بوده است، را آشکار میسازد؛ نظریهای که با دستیابی به بهترین نتایج، توانایی و کارایی خود را اثبات کرده است.
مراجع
بابا أحمد، ر. (2011). مفهوم النّموذج في الدّراسة اللّسانية الصّورية. مجلّة قراءات للبحوث والدّراسات الأدبية والنّقدية واللّغوية، (3) 184.
بن حسن العارف، ع. ر. (2007). توظيف اللّسانيات الحاسوبية في خدمة الدّراسات اللّغة العربية. مجلّة اللّسانيات (الجزائر)، 12 (2)، 12.
العلوي، ش. (2004). محاضرات في المدارس اللّسانية المعاصرة. بيروت، لبنان: دار أبحاث.
علوي حافظ اسماعيلي، والملاخ، ا. (2009). قضايا ابستمولوجية في اللّسانيات. بيروت، لبنان: الدّار العربية للعلوم ناشرون.
العناتي، و. أ. (2005). اللّسانيات الحاسوبية العربية المفهوم التّطبيقات الجدوى. مجلّة الزّرقاء للبحوث والدّراسات الإنسانية، 7(2)، 62.
الزراعي، ح. ب. ع. (2013). بناء الكلمة وتحليلها مقاربات في اللّسانيات الحاسوبية. الجزائر: دار التّنوير.
غلفان، م.، الملاخ، ا.، وعلوي حافظ اسماعيلي (2010). اللّسانيات التّوليدية من النّموذج ما قبل المعيار إلى النّموذج الأدنوي مفاهيم وأمثلة. اربد، الأردن: دار الكتب الحديثة.
المصري، إ. إ. (2018). توظيف اللّسانيات الحاسوبية في إعادة توصيف قواعد النّحو العربي. مجلة كيرالا، (11)، 265.
References
Al-Alawi, Sh. (2004). Muḥāḍarāt fī al-madāris al-lisāniyyah al-muʿāṣirah. Beirut, Lebanon: Dār Abḥāth.
Al-Anati, W. A. (2005). Al-lisāniyyāt al-ḥāsūbīyah al-‘arabīyah: al-mafhūm, al-taṭbīqāt, al-jadwā. Majallat Al-Zarqā' lil-Buḥūth wa-al-Dirāsāt al-Insānīyah, 7(2), 62.
Alawi Hafiz Ismaili, & Al-Malakh, M. (2009). Qaḍāyā abistīmūlūjīyah fī al-lisāniyyāt. Beirut, Lebanon: Al-Dār al-‘Arabīyah lil-‘Ulūm Nāshirūn.
Al-Masri, I. I. (2018). Tawthīq al-lisāniyyāt al-ḥāsūbīyah fī iʿādat tawṣīf qawāʿid al-naḥw al-ʿarabī. Majallat Kerala, (11), 265.
Alqrainy, S. K., Alkoffash, M., & Muaidi, H. (2012). CFG free-context grammar analysis for Arabic sentences. International Journal of Computer Applications. https://www.researchgate.net/publication/258651899
Al-Zar'i, H. b. A. (2013). Binā' al-kalimah wa-taḥlīlihā: muqārabāt fī al-lisāniyyāt al-ḥāsūbīyah. Algeria: Dār Al-Tanwīr.
Baba Ahmed, R. (2011). Mafhūm al-namūdhaj fī al-dirāsah al-lisāniyyah al-sūriyyah. Majallat Qirā'āt lil-Buḥūth wa-al-Dirāsāt al-Adabīyah wa-al-Naqdīyah wa-al-Lughawīyah, (3), 184.
Ben Hassan Al-Aref, A. R. (2007). Tawthīq al-lisāniyyāt al-ḥāsūbīyah fī khidmat al-dirāsāt al-lughah al-ʿarabīyah. Majallat Al-Lisāniyyāt (Algeria), 12(2), 12.
Chomsky, N. (1975). The logical structure of linguistic theory. The University of Chicago Press.
Cori, M., & Marandin, J.-M. (2006). La linguistique au contact de l'informatique: de la construction des grammaires aux grammaires de construction (p. 2). HAL. https://shs.hal.science/halshs-00086492/document
Desclés, J.-P., & Fuchs, C. (1969). Linguistique et mathématique. L’Homme, 9(3), 93.
Englisch, J. (2019). Implementing minimalist syntax and Remove. Linguistische Arbeits Berichte, 89, 323–345. https://www.philol.uni-leipzig.de/fileadmin/Fakult%C3%A4t_Philo/Linguistik/Forschung/LAB/LAB_89_15_Englisch.pdf
Ghulfan, M., Al-Malakh, M., & Alawi Hafiz Ismaili. (2010). Al-lisāniyyāt al-tawlīdīyah min al-namūdhaj mā qabla al-muʿyār ilá al-namūdhaj al-adnawī: mafāhīm wa-amthilah. Irbid, Jordan: Dār Al-Kutub Al-Ḥadīthah.
Greshman, R. (1987). Computational linguistics. Teslo Quarterly, 21(3), 556–567. https://doi.org/10.2307/3586503
Leon, J. (2015). Histoire de l'automatisation des sciences du langage. ENS Éditions. https://books.openedition.org/enseditions/3737
Roche, E., & Schabes, Y. (1997). Finite-state language processing. The MIT Press.
Toral, A., & Monachini, M. (2008). SIMPLE-OWL: A generative lexicon ontology for NLP and the semantic web (p. 2). https://www.researchgate.net/publication/228339605
##submission.downloads##
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2024 سوسن حلاسي, لطيفة هباشي

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
فصلنامه هنر زبان یک مجله دسترسی آزاد است و مقالات پس از پذیرش در دسترس عموم قرار می گیرند و استفاده از آن با ذکر منبع آزاد است