زیباشناسی ضمیر اولشخص در تخیّل خودشیوهگرانه: رمان «ملکوت طفله الرب» اثر ابراهیم الکونی
کلمات کلیدی:
ضمیر اولشخص, تخیّل خودشیوهگرانه, خودزندگینامه, واقعیت, ضمیر دومشخصچکیده
در روایت «ملکوت طفله الرب» (زندگینامۀ کیهانی به زبان سکوت) اثر ابراهیم الکونی، این ضمیر اولشخص است که چیره گردیده. این ضمیر، سنگبنای روایت در این اثر و یکی از اساسیترین عناصر سازهای به شمار میرود که گفتمان روایت بر آن استوار گردیده است. ما این کاربرد را ارجاعی مستقیم به نویسنده میدانیم که خود او، این موضوع را در خودِ عنوان رمان آشکار ساخته است. این امر، ما را در مقابل گونهای ادبی قرار میدهد که به خودزندگینامه نزدیک میشود، گونهای که منتقدان آن را «تخیّل خودشیوهگرانه» نامیدهاند. در این شیوه، «خود» در اثر حل و از طریق فرآیند «غریبگیسازی» دگرگون شده و به کانون توجه تبدیل میگردد. در نتیجه، متن از «پیمان خودزندگینامهای» فاصله میگیرد که حاصل ساختار منحصربهفرد آن و ویژگیهای متمایز گفتمانش است که از قراردادهای مرسوم نوشتار خودزندگینامهای فراتر میرود.
مراجع
بارط، رولان (۱۹۹۹). الكتابة في درجة الصفر (خشفة، مترجم). مركز الإنماء الحضاري.
البهلول، عبدالله (۲۰۱۱). المتكلم واستراتيجيات السرد في أخلاق الوزيرين لأبي حيان التوحيدي. في محمد الخبو ومحمد نجيب العمامي (محرران)، أعمال ندوة المتكلم في السرد العربي القديم. دار محمد علي للنشر.
جنات، جیرار (2014). التخيل والقول: مسبوق بمدخل إلى النص الجامع (قسومة، مترجم). دار سيناترا، المركز الوطني للترجمة.
جينيت، ج. (1972). الأشكال الثالثة. طبعات دو سيويل.
جينيت، جرارد (۲۰۰۰). عودة إلى خطاب الحكاية (معتصم، مترجم). المركز الثقافي العربي.
الداهي، محمد (2010). منزلة التخييل الذاتي في المشهد الأدبي. تم الاسترداد من
https://www.mohamed-dahi.net/site/news4a88.html?action=view&id=119
شطاح، محمد (۲۰۱۵). التخييل الذاتي محاولة تأصيل. مجلة الآداب العالمية، ۱۶۲/۱۶۱.
عبيد، علي (۲۰۱۱). المتكلم في كتاب التوهم لأبي عبد الله الحارث بن أسد المحاسبي. في محمد الخبو ومحمد نجيب العمامي (محرران)، أعمال ندوة المتكلم في السرد العربي القديم. دار محمد علي للنشر.
العمامي، محمد نجيب (۲۰۱۱). الذاتية في الخطاب السردي. دار محمد علي للنشر.
العيد، يمنى (۱۹۹۰). تقنيات السرد الروائي في ضوء المنهج البنيوي. دار الفارابي.
كراد، سعيد (۲۰۰۳). سيميولوجية الشخصيات السردية رواية الشراع والعاصفة لحنا مينة نموذجا. دار مجدلاوي.
الكوني، إبراهيم (۲۰۰۵). ملكوت طفلة الرب (سيرة أنا الكوني بلسان الصمت). المؤسسة العربية للدراسات والنشر.
مرتاض، عبد المالك (۱۹۹۸). في نظرية الرواية بحث في تقنيات السرد. المجلس الوطني للثقافة والفنون والآداب.
معلم وردة (۲۰۰۹). تقنيات السرد في روايات إبراهيم الكوني [رسالة دكتوراه غير منشورة]. جامعة باجي مختار.
Al-Amami, M. N. (2011). Al-thātiyya fī al-khiṭāb al-sardī [Subjectivity in narrative discourse]. Dar Mohamed Ali.
Al-Bahloul, A. (2011). Al-mutakallim wa istratījiyyāt al-sard fī Akhlāq al-wazīrayn li Abī Ḥayyān al-Tawḥīdī [The speaker and narrative strategies in The Ethics of the Two Ministers]. In M. Al-Khabou & M. N. Al-Amami (Eds.), Aʿmāl nadwat al-mutakallim fī al-sard al-ʿarabī al-qadīm [Proceedings of the seminar on the speaker in ancient Arabic narrative]. Dar Mohamed Ali.
Al-Dahi, M. (2010). Manzilat al-takhyīl al-dhātī fī al-mashhad al-adabī [The status of self-fictionalization in the literary scene]. Retrieved from
https://www.mohamed-dahi.net/site/news4a88.html?action=view&id=119
Al-Eid, Y. (1990). Taqniyāt al-sard al-riwā’ī fī ḍaw’ al-manhaj al-binyawī [Narrative techniques in light of the structural approach]. Dar Al-Farabi.
Barthes, R. (1999). Al-kitāba fī darajat al-sifr [Writing degree zero] (K. Hashafa, Trans.). Markaz Al-Inma’ Al-Hadari. (Original work published 1953)
Benkrad, S. (2003). Simyūlūjiyyat al-shakhṣiyyāt al-sardiyya: Riwayat al-shirāʿ wa al-ʿāṣifa li Ḥannā Mīna namūdhajan [Semiology of narrative characters: The Sail and the Storm by Hanna Mina]. Dar Majdalawi.
Genette, G. (1972). Figures III. Éditions du Seuil.
Genette, G. (2000). ʿAwda ilā khiṭāb al-ḥikāya [Return to narrative discourse] (M. Muʿtasim, Trans.). Al-Markaz Al-Thaqafi Al-ʿArabi. (Original work published 1983)
Genette, G. (2014). Al-takhayul wa al-qawl: Masbūq bi madkhal ilā al-nass al-jāmiʿ [Fiction et diction] (A. Qasouma, Trans.). Dar Sinatra / National Translation Center.
Jénette (Lejeune), P. (2015). Moi Aussi. (Used as cited in Shattah, 2015.)
Maalem, W. (2009). Taqniyāt al-sard fī riwāyāt Ibrāhīm al-Kūnī [Narrative techniques in the novels of Ibrahim al-Koni] (Unpublished doctoral dissertation). University of Badji Mokhtar, Annaba.
Mortaḍ, A. (1998). Fī naẓariyyat al-riwāya: Baḥth fī taqniyāt al-sard [On the theory of the novel: Research on narrative techniques]. National Council for Culture, Arts and Letters.
Al-Koni, I. (2005). Malakūt ṭiflati al-rabb: Sīrat Anā al-Kūnī bi-lisān al-ṣamt [The kingdom of the child of the Lord: The cosmic autobiography in the tongue of silence]. Arab Institute for Research & Publishing.
Shattah, M. (2015). Al-takhyīl al-dhātī: Muḥāwala ta’ṣīl [Self-fictionalization: An attempt at theorization]. Majallat al-Adab al-ʿAlamiyya, 161/162, xx–xx. (Page numbers not provided)
Ubaid, A. (2011). Al-mutakallim fī Kitāb al-tawahhum li Abī ʿAbd Allah al-Ḥārith ibn Asad al-Muḥāsibī. In M. Al-Khabou & M. N. Al-Amami (Eds.), Aʿmāl nadwat al-mutakallim fī al-sard al-ʿarabī al-qadīm. Dar Mohamed
##submission.downloads##
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2024 لبنى بوخناف, وردة معلم
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
فصلنامه هنر زبان یک مجله دسترسی آزاد است و مقالات پس از پذیرش در دسترس عموم قرار می گیرند و استفاده از آن با ذکر منبع آزاد است