موانع و پیشبینیکنندههای تدریس تأملی در بافتهای زبانآموزی انگلیسی بهعنوان زبان خارجی: روابط میان اطلاعات جمعیتشناختی و تأملیپذیری در کلاسهای درس ایران
کلمات کلیدی:
موانع تدریس تأملی, اطلاعات جمعیتشناختی, تدریس تأملی, دیدگاه معلمانچکیده
این مطالعه ترکیبی، میزان و عوامل تعیینکننده تمرین تأملی را در بین ۱۰۰ معلم زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی ایرانی بررسی کرد و موانع ادراکشدهای را که مانع از مشارکت تأملی در محیطهای کلاس درس میشوند، بررسی کرد. بهطور خاص، هدف این مطالعه شناسایی چگونگی پیشبینی سطوح مختلف تدریس تأملی توسط ویژگیهای جمعیتشناختی معلمان - مدرک تحصیلی، جنسیت و تجربه تدریس - و کشف محدودیتهای زمینهای و نهادی بود که مشارکت تأملی را محدود میکنند. این مطالعه با استفاده از یک پرسشنامه ۵۳ سؤالی تدریس تأملی (لاریوی، ۲۰۰۸) و مصاحبههای تکمیلی با ۲۴ مدرس، بررسی کرد که چگونه متغیرهای جمعیتشناختی - مدرک تحصیلی، جنسیت و تجربه تدریس - بر چهار سطح تأمل: پیش تأملی، سطحی، آموزشی و انتقادی تأثیر میگذارند. نتایج تحلیل واریانس چندمتغیره نشان داد که معلمان با مدارک تحصیلی بالاتر (بهویژه دارندگان مدرک دکترا) بهطور قابلتوجهی تأمل آموزشی و انتقادی بیشتری نشان دادند، در حالی که معلمان کمتجربهتر نمرات پیش تأملی بالاتری داشتند. تجربه تدریس با سطوح عمیقتر تأمل ارتباط قوی داشت که نشاندهنده پیشرفت تکاملی از تفکر روتین و سطحی به تعامل تحلیلیتر و انتقادیتر است. تفاوتهای جنسیتی فقط در تأمل آموزشی ظاهر شد، جایی که معلمان زن از همتایان مرد خود بهتر عمل کردند. یافتههای کیفی، کمبود وقت، انگیزه محدود، سرفصلهای سفت و سخت، خستگی عاطفی، فشارهای نهادی، آموزش ناکافی معلمان، اندازه بزرگ کلاسها و عادات تدریس ریشهدار را بهعنوان موانع اصلی تمرین تأملی شناسایی کردند. این یافتهها با پیوند تجربی پیشبینیکنندههای جمعیتشناختی به عمق تأمل و در عین حال برجسته کردن محدودیتهای زندگی معلمان، به یک شکاف مستند در تحقیقات زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی در ایران میپردازند. این مطالعه با تأکید بر نیاز به توسعه حرفهای هدفمند، انعطافپذیری برنامه درسی و حمایت نهادی برای تقویت تدریس تأملی در زمینههای زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی، پیامدهای عملی برای برنامههای تربیت معلم و سیاستگذاران آموزشی ارائه میدهد.
چاپ شده
ارجاع به مقاله
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Mehdi Sarkhosh

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
فصلنامه هنر زبان یک مجله دسترسی آزاد است و مقالات پس از پذیرش در دسترس عموم قرار می گیرند و استفاده از آن با ذکر منبع آزاد است